Μην τα χάσετε

 

 

Ελλάδα, η χώρα των 'χασοσκόπων' ή του 'Κερδώου Ερμή'

 
 
Οι πολίτες έχουν αναπτύξει δυσανεξία στο κέρδος (των άλλων) και γι’ αυτό δεν φταίει μόνο η κατσίκα του γείτονα…
 

Για δεύτερη φορά σε διάστημα μίας εβδομάδας, ο Πρωθυπουργός κατέστησε σαφές ότι συντάσσεται με την κυρίαρχη, σχεδόν θρησκευτική, άποψη της Ελληνικής κοινωνίας για το κέρδος.   Σύμφωνα με την light εκδοχή της συγκεκριμένης άποψης, το κέρδος δεν πρέπει να είναι αυτοσκοπός. Η πιο hardcore έκφρασή της -επίσης διαδεδομένη στην ελληνική κοινωνία- σχεδόν ποινικοποιεί το κέρδος και συνακόλουθα την επιχειρηματικότητα. Είναι όμως το χρήμα που κινεί τον κόσμο και το κέρδος είναι το πραγματικό κίνητρο για τις επιχειρήσεις και τους επενδυτές. Αυτή η εκ διαμέτρου αντίθετη πεποίθηση της ελληνικής κοινωνίας με την πραγματικότητα αποτελεί μια από τις βασικές κακοδαιμονίες της νεότερης ελληνικής οικονομίας.

 

Τι ήταν άλλωστε αυτό που κινητοποίησε τον κ. Ν. Κουσιανά και τη σύζυγό του Νίκη, τους ιδρυτές της Apivita ώστε να ξεφύγουν από τα στενά όρια του φαρμακείου τους και να δημιουργήσουν μια μεγάλη επιχείρηση; Οι ίδιοι έχουν δώσει πληροφορίες στον Τύπο σε σχέση με τα πρώτα βήματα της επιχειρηματικής τους σταδιοδρομίας. Η ασκούμενη φαρμακοποιός πουλούσε τα φυσικά προϊόντα που παρασκεύαζαν κυριολεκτικά πόρτα-πόρτα κουβαλώντας ένα κασελάκι. Είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι το έκανε μόνο για ηθική ικανοποίηση. Αυτή την επιχείρηση αποθέωσε χθες ο Πρωθυπουργός παραγνωρίζοντας ωστόσο το κίνητρο.

Το γεγονός όμως ότι οι Έλληνες έχουν αναπτύξει μια δυσανεξία για το κέρδος (των άλλων), δεν αποτελεί μεταφυσικό φαινόμενο ούτε μπορεί απλουστευτικά να αποδίδεται στη θεωρία της κατσίκας του γείτονα. Έχει λογική εξήγηση που εδράζεται στην εμπειρία. Για δεκαετίες το σύστημα διαπλοκής της εξουσίας με φίλους επιχειρηματίες, μας έμαθε ότι το κέρδος στη χώρα μας είναι το αποτέλεσμα της διασπάθισης του δημοσίου ή του τραπεζικού χρήματος. Ακόμη και επί αριστερής διακυβέρνησης είδαμε τράπεζες να δανείζουν επιχειρήσεις δίχως ισολογισμούς, χωρίς να ανοίξει ρουθούνι. Για να μην αναφερθώ στο τι γινόταν παλιότερα. Όλοι γνωρίζουμε.

Επιπρόσθετα μέρος του “επιχειρηματικού” κέρδους επέστρεφε στην πολιτική. Οι πολίτες δεν είχαν στοιχεία αλλά έβλεπαν πολιτικούς ακόμη και με μια μικρή υπουργική θητεία, να “φτιάχνονται” για μια ζωή. Εν τέλει οι επιχειρήσεις χρεοκοπούσαν και φέσωναν τράπεζες και δημόσιο, εξηγώντας την άδικη παραγωγή κέρδους.

Τα πρόσφατα παραδείγματα μικρών επιχειρήσεων που κατά συρροή κλέβουν το κράτος εμπεδώνει την άποψη “δούλεψε να φας και κλέψε να’ χεις”. Ακόμη λοιπόν και αν δεν ισχύει για όλες τις επιχειρήσεις, η παραγωγή κέρδους στη χώρα βασίζεται σε πολλές και καραμπινάτες περιπτώσεις σε στρεβλώσεις και απάτες. Ήταν εύκολο να υιοθετήσουν απόψεις όπως του αναρχικού Pierre-Joseph Proudhon που υποστήριζε ότι “ο ανταγωνισμός είναι πόλεμος και τα κέρδη λάφυρα”. Όντως για τη στρεβλή ελληνική επιχειρηματικότητα σε μεγάλο βαθμό τα κέρδη ήταν τα λάφυρα από την -με κάθε τρόπο- λεηλασία του δημόσιου χρήματος. Οι επιχειρηματίες ανταγωνίζονταν (διαγκωνίζονταν καλύτερα) για την πολιτική εύνοια που τους εξασφάλιζε κερδοφορία χωρίς αυτά τα μπίζνες πλαν του διαβόλου.

Η αναπαραγωγή όμως αυτού του στερεότυπου περί κερδοσκόπων-κακών καπιταλιστών δεν είναι ούτε χρήσιμη ούτε βοηθά τον “εθνικό στόχο” για την ανάπτυξη. Άλλωστε είναι δουλειά του κράτους να προστατέψει την επιχειρηματικότητα από τέτοιες στρεβλώσεις και όχι να κάνει διαπιστώσεις. Αντίθετα αυτό το κράτος “ξέφραγο αμπέλι” ευθύνεται εν πολλοίς για την υφιστάμενη κατάσταση και μην έχετε καμιά αμφιβολία ότι οι πρώτοι που πλήττονται απ’ αυτή είναι οι υγιείς επιχειρηματίες που πασχίζουν να επιτύχουν το κέρδος ανταγωνιζόμενοι σε ένα αθέμιτο περιβάλλον.

Πώς αλλιώς θα αναπτυχθούν επιχειρήσεις και θα δημιουργηθούν δουλειές για τους πολίτες χωρίς κίνητρο; Ποιος θα ρισκάρει τα κεφάλαια ή τη ζωή του για να αναπτύξει επιχειρήσεις με μόνο στόχο να προσφέρει; Ακόμη χειρότερα, ποιος θα δανείσει τη χώρα “όταν βγούμε από τα μνημόνια” με την υπόσχεση ότι θα χάσει μέρος ή το σύνολο των κεφαλαίων του; Όπως είχε εύστοχα παρατηρήσει και ο μακαρίτης Ανδρ. Βγενόπουλος, στις αγορές δεν υπάρχουν χασοσκόποι. Οι άνθρωποι ενεργούν από τις πρώτες οργανωμένες αγορές της ιστορίας, έχοντας σκοπό το κέρδος.  Ο Κερδώος Ερμής προστάτευε στην αρχαία Ελλάδα κάθε εμπορική δραστηριότητα. Η σύγχρονη νεοελληνική ποινικοποίηση του κέρδους αποτελεί τη μεγαλύτερη παγίδα στην προσπάθεια της χώρας να ξεφύγει από το βάλτο της ύφεσης.

*Ο Σταμάτης Ζαχαρός είναι Αρθρογράφος του NEWS 247 και Σύμβουλος Έκδοσης της 24 MEDIA (@SZacharos).

 

ADVERTISING

SHARE:

ΟΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕWS 247 ΣΤΟ EMAIL ΣΟΥ

NEWSLETTER