Παρασκευή, 25 Απριλίου 2014
 
 
 

Έρευνα: Έκλεισε μία στις τρεις επιχειρήσεις

 
 
 
Ποια είναι τα σοκαριστικά στοιχεία για το παρόν και το μέλλον του ελληνικού εμπορίου
 

Έκλεισε μέσα σε ένα χρόνο μία στις τρεις επιχειρήσεις στο εμπορικό κέντρο της Αθήνας. Τα "λουκέτα εδραιώνονται" και οι εμπορικές καταναλωτικές συνθήκες αλλάζουν.

Η "Γεωβάση" αποτελεί το βασικό κορμό της χαρτογράφησης του ελληνικού εμπορίου, και στηρίζεται σε σταθερά δεδομένα όπως: Δεδομένα Απογραφών της ΕΣΥΕ 1978, 1988, Δεδομένα της ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ, Δεδομένα του ΟΑΣΑ, και τα μητρώα των Επιμελητηρίων. 

Το πληροφοριακό σύστημα "Γεωβάση" σχεδιάστηκε κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να είναι δυνατή η επέκταση και ενημέρωσή του με την προσθήκη νέων δεδομένων.  Με αυτόν τον τρόπο καθίσταται εφικτή η ενσωμάτωση των ευρημάτων της παρούσας απογραφής, στοιχεία τα οποία προσδίδουν δυναμικό χαρακτήρα στα δεδομένα της γεωγραφικής βάσης.

Άλλωστε, η τροφοδότηση της παρούσας μελέτης από τη "Γεωβάση" είναι υψίστης σημασίας, αφού η οριοθέτηση των εμπορικών περιοχών έγινε με βασικό εργαλείο τα αποτελέσματα της Γεωβάσης.

Η συνολική απογραφή και χαρτογράφηση της επιχειρηματικής δραστηριότητας του κέντρου της Αθήνας πραγματοποιείται για πρώτη φόρα μέσω της επιτόπιας παρατήρησης και προσφέρει καινούργιες δυνατότητες στην απεικόνιση, ανάλυση και ερμηνεία της δομής της εμπορικής αγοράς και των διαρθρωτικών αλλαγών που συντελούνται τα τελευταία χρόνια.  Επίσης, μπορεί να συμβάλλει και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για τη χάραξη πολιτικής στον τομέα του εμπορίου και γενικότερα στην ανάπτυξη της χώρας.

Γενικές Διαπιστώσεις

"Τα λουκέτα στην Αθήνα: Μια εδραιωμένη πλέον εικόνα"

Το γενικό συμπέρασμα που προκύπτει είναι ιδιαίτερα δυσμενές, αφού το 28,3% των επιχειρήσεων του εμπορικού κέντρου της Αθήνας  είναι κλειστές. Όπως ήταν αναμενόμενο και από την εμπειρική παρατήρηση, από την συνολική απογραφή του εμπορικού κέντρου διαπιστώνεται ότι σε σύνολο 6.532 επιχειρήσεων /επαγγελματικών στεγών, οι 1.850 είναι κλειστές.

Τον Μάρτιο του 2012 το ποσοστό των κλειστών επιχειρήσεων μόνο στους κεντρικούς εμπορικούς δρόμους έφτανε το 29,6% ενώ έξι μήνες μετά το ίδιο ποσοστό κυμαίνεται περίπου στο 31% (ένα χρόνο πριν το ίδιο ποσοστό μετά βίας ξεπερνούσε το 24%).

Η ανάγνωση των αριθμών δείχνει μία αύξηση των λουκέτων, και μάλιστα σε τέτοιο σημείο, ώστε η εικόνα του κέντρου στο σύνολο του να παρουσιάζει μικρότερα ποσοστά (28,3%) σε σύγκριση με τους κεντρικούς εμπορικούς δρόμους. 

Αυτό αποτελεί πρωτοφανές εύρημα για την έρευνα σε σχέση με τις μέχρι τώρα προβλέψεις και συζητήσεις αναφορικά με τη φυσιογνωμία του κέντρου. Πριν την συνολική απογραφή, τα αναμενόμενα αποτελέσματα από την ερευνητική ομάδα ήταν ότι οι παράδρομοι του εμπορικού κέντρου θα παρουσίαζαν πολύ χειρότερη εικόνα όσον αφορά τα λουκέτα. Η τάση όμως είναι ακριβώς αντίθετη και συσχετίζεται με πλήθος παραγόντων, οι οποίοι εξετάζονται παρακάτω.

Δρόμοι με ρεκόρ κλειστών  επιχειρήσεων

Μεταξύ των εμπορικών δρόμων υπάρχουν ορισμένοι στους οποίους διαπιστώνονται ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά συγκέντρωσης κλειστών επιχειρήσεων. Είναι ενδιαφέρον ότι πρόκειται για εμπορικούς δρόμους με διαφορετικά χαρακτηριστικά εμπορικής επιχειρηματικότητας (ύψος ενοικίων, τύπος εμπορίου κα.) που όμως αποτελούν παραδοσιακούς εμπορικούς δρόμους της Αθήνας.

Πανεπιστημίου: 34,7 % --------------------------1/3

Σταδίου: 42% ----------------------------1/2

Εμ. Μπενάκη: 38%--------------------------1/3

Ακαδημίας: 31% ----------------------------1/3

Γιατί κλείνουν οι επιχειρήσεις;

1) Υψηλά Ενοίκια: Είναι πλέον ξεκάθαρο ότι τα υψηλά ενοίκια του κέντρου αναγκάζουν τις επιχειρήσεις να κλείσουν ή να μετεγκατασταθούν, με κόστος την ερήμωση του κέντρου.  Το γεγονός ότι οι κεντρικοί εμπορικοί δρόμοι με τις υψηλότερες τιμές ενοικίων παρουσιάζουν τα μεγαλύτερα ποσοστά λουκέτων επιβεβαιώνει την υπόθεση ότι οι "ακριβοί" εμπορικοί δρόμοι θα καταλήξουν "έρημοι" δρόμοι.

2) Μείωση αγοραστικής δύναμης: Η δραματική συρρίκνωση των εισοδημάτων των νοικοκυριών η οποία μάλιστα είναι προοδευτική από τον καλοκαίρι του 2010, (όταν ξεκίνησε και η έρευνα) ακολουθείται από την προοδευτική αύξηση των κλειστών καταστημάτων.

3) Αφανισμός της μεσαίας τάξης: Η υψηλή συγκέντρωση των κλειστών καταστημάτων στην παραδοσιακή εμπορική αγορά της Αθήνας που διαχρονικά αποτελούσε τον πόλο έλξης των καταναλωτών της μεσαίας τάξης, είναι ενδεικτική της οικονομικής δυσχέρειας που αντιμετωπίζουν τα μεσαία στρώματα.  Εξάλλου, η πλειοψηφία των ίδιων των εμπόρων αποτελεί τμήμα των μικρομεσαίων στρωμάτων με αποτέλεσμα να επωμίζονται εις διπλούν (ως καταναλωτές και ως έμποροι που εξασφαλίζουν το εισόδημα τους από καταναλωτές) τις συνέπειες της οικονομικής κρίσης και το βάρος της επιβίωσης.

4) Αλλαγή φυσιογνωμίας εμπορικού κέντρου: Η επιθετική εξάπλωση των επιχειρήσεων εστίασης, οδηγεί σε αναδιαρθρώσεις και ανακατατάξεις που αλλοιώνουν τον εμπορικό χαρακτήρα του κέντρου. Αυτή η μεταβολή αν και φαινομενικά προκαλεί τη συγκέντρωση των υποψηφίων καταναλωτών πλησίον του εμπορικού κέντρου, δεν υπάρχει καμία απολύτως ένδειξη ότι τονώνει την αγοραστική κίνηση. Αντίθετα και μακροπρόθεσμα, τέτοιες εξελίξεις οι οποίες δεν υπηρετούν κανένα κεντρικό σχεδιασμό ανάπτυξης συντελούν ταχύτατα στην παρακμή του εμπορικού κέντρου.

5) Αποχώρηση μεγάλων επιχειρήσεων: Στις αρχές της δεκαετίας του ‘90, η είσοδος μεγάλων επιχειρήσεων και διεθνικών αλυσίδων στις παραδοσιακές εμπορικές αγορές προκάλεσε μία ριζική αλλαγή στη διάρθρωση του εμπορικού κέντρου με τις μικρές επιχειρήσεις να δέχονται ισχυρές πιέσεις. Παρ όλα αυτά, ο εξορθολογισμός επήλθε άμεσα και οι "παράλληλοι βίοι" μικρών και μεγάλων συνέθεταν μία αρμονική οικονομικά συμβίωση, με τους δεύτερους να έχουν μετατραπεί σε σύμβολα μιας εμπορικής πιάτσας και πόλο έλξης για τους καταναλωτές. 

Σήμερα, η αποχώρηση αυτών των επιχειρήσεων από το κέντρο δημιουργεί και πάλι κλυδωνισμούς, αφού αποσταθεροποιεί εκ νέου τη φυσιογνωμία του εμπορικού κέντρου με αρνητικές συνέπειες στην επιβίωση των μικρότερων επιχειρήσεων.

Προφανώς οι παραπάνω λόγοι αφορούν μόνο στα εξαγόμενα συμπεράσματα από την παρούσα μελέτη της γεωγραφικής αποτύπωσης.  Άλλοι λόγοι που συμβάλλουν στην αύξηση των λουκέτων, όπως έχει επισημανθεί σε άλλες έρευνες του ΙΝ.ΕΜ.Υ/ΕΣΕΕ είναι οι εξής:

-Η έξαρση της παραβατικότητας και εγκληματικότητας στο κέντρο της Αθήνας

-Το ανεξέλεγκτο παρεμπόριο

-Το συχνό κλείσιμο του κέντρου από συγκεντρώσεις/κινητοποιήσεις

-Η μείωση της επισκεψιμότητας και αντίστοιχα των πωλήσεων

-Το επιδεινούμενο οικονομικό περιβάλλον από την πρωτοφανή κρίση

-Η αύξηση  του λειτουργικού κόστους της επιχείρησης

-Το πάγωμα χρηματοδότησης από τράπεζες

-Η απουσία ρευστότητας  επιχειρηματιών

-Τα φορολογικά και ασφαλιστικά βάρη

Η κοινωνία σε δύο ταχύτητες και οι αγορές το ίδιο

Όπως απεικονίστηκε στο χάρτη και αναφέρθηκε προηγουμένως στο σύνολο του εμπορικού κέντρου της Αθήνας, η συγκέντρωση των κλειστών καταστημάτων εμφανίζεται σχεδόν ομοιόμορφη, εκτός από δύο βασικές τομές οι οποίες είναι η αγορά στο Κολωνάκι και στο Μοναστηράκι. Η δεύτερη περίπτωση αναδεικνύει την ευεργετική επίδραση του τουρισμού στο εμπόριο και τη γενικότερη διάκριση αναφορικά με τις συνθήκες και την καταναλωτική ζήτηση για τα κατ’ εξοχήν εμπορικά τουριστικά καταστήματα.

Η πρώτη όμως, συσχετίζεται άμεσα με τις συνθήκες που διαμορφώνονται στη διαστρωμάτωση της ελληνικής κοινωνίας. Το Κολωνάκι αποτελεί παραδοσιακά έναν "τόπο" κατανάλωσης με συμβολικό περιεχόμενο αφού τα χαρακτηριστικά του συνοψίζονται στις επώνυμες μάρκες προϊόντων και υψηλές τιμές.

Το γεγονός ότι η συγκεκριμένη εμπορική πιάτσα παρουσιάζει χαμηλότερα ποσοστά κλειστών καταστημάτων σε σύγκριση με το υπόλοιπο κέντρο της Αθήνας και διακυμάνσεις σε διαχρονική βάση στα λουκέτα, οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η πίεση που δέχονται τα καταστήματα της συγκεκριμένης εμπορικής ζώνης, από τη μείωση της καταναλωτικής ζήτησης είναι μικρότερη.

Αυτό αντανακλά μία οικονομική πραγματικότητα όπου το μεγαλύτερο βάρος της οικονομικής κρίσης επωμίζονται τα μεσαία στρώματα και ως εκ τούτο οι εμπορικές ζώνες που παραδοσιακά εξυπηρετούσαν αυτές τις ομάδες καταναλωτών παρουσιάζουν πολύ δραματικότερη εικόνα.

Τα λουκέτα παγιώνονται

Η δυνατότητα διαχρονικής ανάλυσης των συγκεντρωτικών στοιχείων αναφορικά με τα λουκέτα μπορεί να μας οδηγήσει και σε μία ακόμη κρίσιμη συμπερασματική πρόταση.  Από τη μία παρατηρούμε την τάση βαθμιαίας αύξησης των κλειστών επιχειρήσεων, από την άλλη ωστόσο θα πρέπει να σημειωθεί ότι ακόμα και στην αυξανόμενη ύφεση το ποσοστό των κλειστών επιχειρήσεων θα κυμαίνεται αναγκαστικά σε ένα εύρος 20% - 40%.

Σε διαφορετική περίπτωση, αν δηλαδή το ποσοστό των κλειστών επιχειρήσεων σε παραδοσιακές εμπορικές περιοχές ξεπεράσει το ανώτατο όριο, το φαινόμενο των λουκέτων μετατρέπεται σε φαινόμενο πτώχευσης της εμπορικής αγοράς. Τα ποσοστά που ξεπερνούν το 30% όπως στην περίπτωση της Αθήνας φωτογραφίζουν ένα εμπορικό κέντρο σε αποδιοργάνωση.

Αλλοίωση των χαρακτηριστικών της αγοράς

Σε πολλούς εμπορικούς δρόμους διαπιστώθηκε ότι οι κλειστές επιχειρήσεις αφορούν και άλλους κλάδους της οικονομίας, όπως μεταποίηση, υπηρεσίες κ.λπ.. 

Μία τέτοια εξέλιξη έχει ως άμεσο αποτέλεσμα τη στρέβλωση της παραδοσιακής και σύγχρονης εικόνας μίας "αγοράς" σε όλες τις ανεπτυγμένες κοινωνίες.  Η ερήμωση δρόμων από τέτοιους είδους επιχειρήσεις, οι οποίες είναι άμεσα συνυφασμένες με τη λειτουργία της τοπικής αγοράς,  ακόμα κι αν το εμπόριο σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί και αντιστέκεται, είναι εύλογο ότι έμμεσα θα επιφέρει αλυσιδωτές συνέπειες σε κάθε είδους επιχειρηματική δραστηριότητα.

Σημαντικότερη συνέπεια αυτών, η ερήμωση του εμπορικού δρόμου, η διάσπαση της κοινωνικής συνοχής και η διαμόρφωση μιας νέας εικόνας για τα ιστορικά εμπορικά κέντρα.

Αλλαγή καταναλωτικής συμπεριφοράς

Η μεγαλύτερη επιδείνωση των λουκέτων στο κέντρο της Αθήνας συνδέεται με τη μείωση της αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών και κατ’ επέκταση με τροποποίηση των καταναλωτικών συμπεριφορών. Η καταναλωτική συμπεριφορά προσανατολίζεται όλο και περισσότερο στην ικανοποίηση των άμεσων αναγκών με αποτελέσματα οι αγορές να είναι στοχευμένες  και περιορισμένες ενώ παράλληλα αποσυνδέονται από την έννοια της "βόλτας" (ψυχαγωγία, φαγητό, καφέ κ.λπ), λόγω της οικονομικής  αδυναμίας εκπλήρωσης αυτών των αναγκών. 

Όμως, αυτή η ψυχαγωγική διάσταση της διαδικασίας της κατανάλωσης αποτελεί και ένα από τα βασικά συγκριτικά πλεονεκτήματα του κέντρου έναντι των τοπικών αγορών.  Αυτή η απονεύρωση του εμπορικού κέντρου της Αθήνας επιβεβαιώνεται και από το γεγονός ότι τα μεγαλύτερα ποσοστά λουκέτων εμφανίζονται στους βασικότερους εμπορικούς δρόμους που αποτελούσαν τους βασικούς πόλους έλξης με χαρακτήρα πολυλειτουργικότητας (ποικίλες επιχειρηματικές δραστηριότητες)

Αναλυτικότερα αποτελέσματα απογραφής για τους εμπορικούς δρόμους της Αθήνας

- Ιδιαίτερα κρίσιμη είναι η κατάσταση που διαπιστώθηκε στους βασικούς εμπορικούς δρόμους του κέντρου, καθώς παρουσιάζουν περαιτέρω επιδείνωση συγκριτικά με τα αποτελέσματα της καταγραφής του Μαρτίου. Αναλυτικότερα, το ποσοστό των κλειστών επιχειρήσεων, που είχε ήδη από το Μάρτιο ανέλθει στο 29,6%, σημείωσε επιπλέον αύξηση για να αγγίξει σε αυτή την καταγραφή το ποσοστό του 31%.

-Ταυτόχρονα, έχοντας στη διάθεση μας πλέον και  για πρώτη φορά τα δεδομένα της απογραφής των επιχειρήσεων όλου του εμπορικού κέντρου, μπορούμε να συμπεράνουμε ότι οι βασικοί εμπορικοί δρόμοι στο σύνολο τους, εμφανίζουν χειρότερη εικόνα σε σχέση με την γενική εικόνα του κέντρου.

- Δραματικότερη εικόνα εμφανίζει όπως και στην καταγραφή του Μαρτίου η οδός Σταδίου, όπου καταγράφεται το υψηλότερο ποσοστό κλειστών επιχειρήσεων, της τάξεως του  42%, ενώ πριν ακριβώς ένα χρόνο ήταν στο 31,5%.

- Η οδός Πατησίων, που συγκεντρώνει το μεγαλύτερο πλήθος επιχειρήσεων συγκριτικά με τους υπόλοιπους υπό εξέταση δρόμους, εμφανίζει και αυτή σημαντική αύξηση λουκέτων (αύξηση κατά περίπου 10% σε σχέση με τον Μάρτιο), και πλέον η αναλογία των κλειστών επιχειρήσεων φτάνει το 28,7%.

- Αποθαρρυντική είναι η εξέλιξη της οδού Πανεπιστημίου όπου το τελευταίο εξάμηνο διαπιστώνεται αύξηση των κλειστών επιχειρήσεων κατά 14%. Η αναλογία των λουκέτων στην Πανεπιστημίου με βάση τα αποτελέσματα της τωρινής καταγραφής, έφτασε στο 34,7% από 30,5% που ήταν το Μάρτιο.

- Στους δρόμους με σοβαρή επιδείνωση της εικόνας συγκαταλέγεται και η οδός Σόλωνος που εμφανίζει αύξηση των κλειστών κατά περίπου 4,5 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με έξι μήνες πριν. Στην οδό Εμ. Μπενάκη, παρουσιάζεται επίσης μεγάλη μεταβολή της αναλογίας σε βάρος των ανοιχτών επιχειρήσεων.

- Μικρότερη συγκριτικά χειροτέρευση διαπιστώθηκε στους δρόμους  "Ερμού" και "Ακαδημίας" με τη δεύτερη να σημειώνει πλέον δραματικό ποσοστό κλειστών επιχειρήσεων της τάξεως του 31%.

- Όπως διαπιστώνεται και σε όλες τις προηγούμενες καταγραφές σε ένα γενικό επίπεδο, το Κολωνάκι σαν σύνολο παρουσιάζει μικρότερο αριθμό λουκέτων σε σχέση με το κέντρο.

-  Ωστόσο, ενδιαφέρουσες και μεγάλες μεταβολές παρατηρούνται στους δρόμους του Κολωνακίου που σηματοδοτούν ίσως μια εσωτερική αναδιάρθρωση της συγκεκριμένης εμπορικής ζώνης.

-  Αναλυτικότερα, παρότι η οδός Σκουφά κινείται περίπου στα ίδια επίπεδα με το Μάρτιο του 2012, διαπιστώνεται αύξηση-ρεκόρ των λουκέτων για την οδό Π. Ιωακείμ της τάξεως σχεδόν του 100%. Συγκεκριμένα η Πατριάρχου Ιωακείμ, ενώ τον Μάρτιο σημείωνε  το μικρότερο (στο σύνολο των υπό εξέταση δρόμων) ποσοστό κλειστών επιχειρήσεων που ήταν μόλις 10,4% , ανήλθε στο 21%, δηλαδή σε ποσοστό σχεδόν διπλάσιο από το προηγούμενο. 

Η αντίθετη μεταβολή σημειώνεται στην Τσακάλωφ, που παρουσιάζει τη σημαντικότερη ίσως βελτίωση συγκριτικά με τους υπόλοιπους εμπορικούς δρόμους,  και ενώ τον Μάρτιο είχε ποσοστό κλειστών  33,7%,  στην τωρινή καταγραφή η αναλογία των λουκέτων υπολογίζεται στο 21,1%.

 
NEWSLETTER
FOLLOW NEWS247:
comments powered by Disqus  
 

Μην τα χάσετε

Τέλος ο Νίκος Ευαγγελάτος από τον ΣΚΑΪ

 

Εξοργιστικό βίντεο: Πατέρας δίνει σε μωρό να δοκιμάσει τσιγάρο

 

Εκπληκτικές εικόνες: Η Ανατολή κοκκίνισε!

 

Συνήθεια αιώνων! Και οι αρχαίοι Έλληνες έστηναν αγώνες

 

Μηχανή του Χρόνου: Το σύμβολο του σεξ που δολοφονήθηκε από την "οικογένεια" Μάνσον

 

Εξοργιστικό βίντεο: Πατέρας δίνει σε μωρό να δοκιμάσει τσιγάρο

 

Βίντεο: Ο Ομπάμα παίζει ποδόσφαιρο με ένα ρομπότ

 

Εξοργιστικό βίντεο: Πατέρας δίνει σε μωρό να δοκιμάσει τσιγάρο

 

Οι 9 πυλώνες, που θα οδηγήσουν την Ελλάδα στην ανάπτυξη

 

To NEWS 247 "ανοίγει την πόρτα" των ελληνικών φυλακών: Επιθέσεις, βασανιστήρια, δολοφονίες. Συγκλονιστικές μαρτυρίες κρατουμένων και υπαλλήλων

 

O Josh Haner στο NEWS 247: Το μακελειό της Βοστώνης, ο τραυματίας που ξαναστάθηκε όρθιος και τα 2000 κλικ μέχρι το Πούλιτζερ

 

Φαρσέρ έστειλε ομάδα SWAT σε 17χρονο που έπαιζε Call of Duty

 

Μέλη του Μετώπου Νεολαίας της Χρυσής Αυγής οι δράστες που μαχαίρωσαν τον 17χρονο

 

Αθάνατη Ελλάδα. Με γεμάτες τσέπες στην ουρά για το 500άρικο

 

Μηχανή του Χρόνου: 2.000 Κρητικοί επιχείρησαν να λιντσάρουν 12 ναύτες, που παρενόχλησαν Κρητικοπούλα

 

Βίντεο: Ο άνθρωπος που έφτιαξε στολή για να διώχνει τους καρχαρίες

 

Μείζον ζήτημα με περιφερειακό υποψήφιο σύμβουλο του ΣΥΡΙΖΑ. Φωτογραφίες του με τον ηγέτη των Γκρίζων Λύκων στη δημοσιότητα

 

Ανακάλυψαν πλοίο - φάντασμα στον Κόλπο του Σαν Φρανσίσκο