Πάσχα 2022: Τα ελληνικά έθιμα που αντέχουν στον χρόνο
![Πάσχα 2022: Τα ελληνικά έθιμα που αντέχουν στον χρόνο](https://www.news247.gr/wp-content/uploads/2022/04/pasxalina_avga-640x380.jpg)
Κάποια από τα πιο παλιά και χαρακτηριστικά έθιμα του ελληνικού Πάσχα, τα οποία δίνουν ένα ξεχωριστό χρώμα στη μεγάλη γιορτή της Ορθοδοξίας.
- 16 Απριλίου 2022 14:22
Το Πάσχα έρχεται και σε κάθε γωνιά της Ελλάδας “ζωντανεύουν” έθιμα, από την αρχή της Σαρακοστής ως την κορύφωση του Θείου Δράματος, την Ανάσταση και την Κυριακή του Θωμά.
Ο όρος Πάσχα προέρχεται από το αραμαϊκό πασά και το εβραϊκό πέσαχ. Κάποιοι μελετητές έχουν προτείνει ως προέλευση του εβραϊκού όρου ξένη ετυμολογία, όπως η ασσυριακή πασαχού (πραύνω) ή η αιγυπτιακή πασ’ (ανάμνηση) ή πεσάχ (πλήγμα).
Ορισμένοι ερευνητές ανιχνεύουν τις αρχές των εορταστικών εκδηλώσεων του Πάσχα σε χαναανιτικές γιορτές που σχετίζονται με την συγκομιδή κριθαριού την άνοιξη. Άλλοι μελετητές θεωρούν ότι η ρίζα του Πάσχα βρίσκεται σε γιορτές και ιεροτελεστίες της άνοιξης της προ-ισραηλιτικής εποχής με την έννοια των ποιμένων που υποβάλλουν αίτημα στο θεό για την προστασία του κοπαδιού τους.
Χριστιανικό Πάσχα
Το Χριστιανικό Πάσχα, ή κοινώς Πασχαλιά ή Λαμπρή, και ειδικότερα η Ανάσταση του Χριστού ή απλώς Ανάσταση, είναι η σπουδαιότερη γιορτή του Χριστιανισμού. Εορτάζεται την πρώτη Κυριακή μετά την πρώτη πανσέληνο που ακολουθεί την εαρινή ισημερία.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία υπολογίζει το Πάσχα την πρώτη Κυριακή μετά την πρώτη Ιουλιανή ή Μετώνεια πανσέληνο (συμβαίνει 4 ή 5 ημέρες αργότερα από την πραγματική αστρονομική πανσέληνο) που ακολουθεί την πλασματική εαρινή ισημερία της 21ης Μαρτίου του παλαιού ημερολογίου (η πλασματική ισημερία συμβαίνει στις 3 Απριλίου του νέου ημερολογίου) και την οποία Μετώνεια πανσέληνο ονομάζει Νομικό Φάσκα, επειδή πιστεύει λανθασμένα πως το Εβραϊκό Πάσχα εορτάζεται την ημέρα της πλασματικής αυτής πανσελήνου.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία λαμβάνει υπόψιν της το Νομικό Φάσκα, για να μην παραβιάζεται ο όρος της Συνόδου της Νίκαιας και συμβεί να υπάρξει συνεορτασμός Εβραϊκού Πάσχα και χριστιανικού, πράγμα που απαγορεύεται.
Ιστορία του εορτασμού της Ανάστασης
Στην Καινή Διαθήκη, δεν καταγράφονται πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο που τηρούσαν την εορτή της Ανάστασης τα μέλη της πρώτης χριστιανικής εκκλησίας. Έτσι, μεταγενέστεροι Χριστιανοί άρχισαν να επιχειρηματολογούν όσον αφορά τις πρακτικές των πρώτων Χριστιανών.
Η πρώτη «πασχάλια έριδα» σχετικά με τον ετήσιο εορτασμό του χριστιανικού Πάσχα, δηλαδή της Ανάστασης, εμφανίστηκε κατά το 2ο αιώνα. Οι εκκλησίες της Μικράς Ασίας ακολουθούσαν την αρχαία ιωάννεια «τεσσαρεσκαιδεκατική» πρακτική, τηρώντας σε ετήσια βάση τον “Μυστικό Δείπνο” την ίδια ημερομηνία με το Πάσχα των Εβραίων.
Αυτό σήμαινε ότι εορταζόταν το Πάσχα την ημέρα που αντιστοιχούσε στις 14 του ιουδαϊκού μήνα Νισάν, ανεξαρτήτως από το αν αυτή η ημέρα συνέπιπτε να είναι Κυριακή (η οποία ονομαζόταν τότε «Ημέρα του Ήλιου»).
Λαογραφία και Πασχαλινά έθιμα
Με βάση τα έθιμα της Μεγάλης Εβδομάδας στα ελληνικά σπίτια πλάθουν κουλουράκια ή/και τσουρέκια (τη Μεγάλη Τρίτη ή τη Μεγάλη Πέμπτη), ενώ τη Μεγάλη Πέμπτη βάφουν κόκκινα αυγά.
Τα λαϊκά έθιμα κατά το σύγχρονο εορτασμό της Ανάστασης στην Ελλάδα, περιλαμβάνουν το άναμμα λαμπάδων και τη μεταφορά του Αγίου Φωτός στα σπίτια από την τελετουργία της Ανάστασης στις εκκλησίες, δείπνο με κύριο φαγητό τη μαγειρίτσα, το βράδυ της Ανάστασης, το τσούγκρισμα των κόκκινων αυγών στο σπίτι ή έξω από την Εκκλησία, το «φιλί της αγάπης» την ώρα της Ανάστασης, το σούβλισμα του αρνιού κατά την Κυριακή του Πάσχα και άλλες εκδηλώσεις.
Τα αυγά “ντύνονται” σε κόκκινο χρώμα, παίρνουν τη θέση τους στο εικονοστάσι και πρωταγωνιστούν στο τσούγκρισμα το βράδυ της Ανάστασης αλλά και στις αυγομαχίες που αναβιώνουν σε διάφορες περιοχές της χώρας. Επισκέπτες προσελκύουν κάθε χρόνο τα “πρωταθλήματα” που διοργανώνονται σε πολλές περιοχές της Ελλάδας.
Οι “Λαζαρίνες“, τα μικρά κορίτσια, ντυμένα με παραδοσιακές στολές, γυρνούν στα σπίτια και τραγουδούν τα κάλαντα του Λαζάρου. Ήδη το αισιόδοξο μήνυμα της Λαμπρής έχει αρχίσει να μεταφέρεται παντού και η γιορτή κορυφώνεται το Πάσχα, την πρώτη, τη δεύτερη και την τρίτη μέρα.
Μετά την Ανάσταση, κεντρικό ρόλο στα έθιμα της εποχής διαδραματίζει το ταφικό έθιμο του Πόντου, σύμφωνα με το οποίο οι ψυχές των νεκρών ανεβαίνουν στον επίγειο κόσμο την ημέρα της Ανάστασης για να παραμείνουν ως την ημέρα του Αγίου Πνεύματος. Έτσι τη Δεύτερη μέρα του Πάσχα, οι συγγενείς τους στήνουν ολόκληρο τραπέζι πάνω στα μνήματα, υπό τους ήχους της ποντιακής λίρας.
Το έθιμο με τις κούνιες, άλλωστε, που αναβιώνει την ίδια μέρα, έχει βαθιές ρίζες στην αρχαιότητα και τη γιορτή των αρχαίων Ανθεστηρίων που διοργάνωναν οι Αθηναίοι. Κυρίως οι ανύπαντρες κοπέλες ανέβαιναν πάνω σε μια κούνια και τα αγόρια τις κουνούσαν.
Τα τσουρέκια να επαναφέρουν στο τραπέζι το γάλα, το βούτυρο και τα αυγά, μετά τη νηστεία και με το ζυμάρι να φουσκώνει, αντιπροσωπεύοντας την Ανάσταση του Κυρίου.
Το Πασχαλινό αρνί, από την άλλη, θυμίζει το Πάσχα των Εβραίων στο οποίο βάφονταν οι πόρτες με αίμα των αμνών για την αναπαράσταση της εξόδου από την Αίγυπτο.
Ακολουθήστε το News247.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις