Πώς να αντιμετωπίσεις τις βλακείες στην εργασία διατηρώντας τη δουλειά και την αξιοπρέπειά σου
![Πώς να αντιμετωπίσεις τις βλακείες στην εργασία διατηρώντας τη δουλειά και την αξιοπρέπειά σου](https://www.news247.gr/wp-content/uploads/2021/12/yoga-640x380.jpg)
"Εργαστήρια δημιουργικότητας", "ησυχαστήρια" και δραστηριότητες που δεν σχετίζονται με τη δουλειά, στον χώρο εργασίας. Πώς μπορείτε να βγείτε "ζωντανοί" από όλα αυτά.
- 04 Δεκεμβρίου 2021 07:14
* Το άρθρο του συγγραφέα και καθηγητή οργανωσιακής συμπεριφοράς στο πανεπιστήμιο του Λονδίνου, André Spiceris δημοσιεύτηκε στο Aeon. Τo Αeon, είναι διαδικτυακό περιοδικό, που θέτει μεγάλα ερωτήματα, αναζητώντας φρέσκες απαντήσεις και μια νέα οπτική στην κοινωνική πραγματικότητα, την επιστήμη, τη φιλοσοφία και τον πολιτισμό. Το NEWS 24/7 αναδημοσιεύει κάθε εβδομάδα μια ιστορία για όσους λατρεύουν την πρωτότυπη σκέψη πάνω σε παλιά και νέα ζητήματα.
Αφού χάθηκα στο συνεδριακό ξενοδοχείο, εντόπισα τελικά το “εργαστήριο δημιουργικότητας”. Λαμβάνονται μέρος μαζί με άλλους, κάθισα σταυροπόδι στο πάτωμα. Σύντομα, ένας ηλικιωμένος χίπης σηκώθηκε όρθιος. “Απλώς περπατήστε στο δωμάτιο και συστηθείτε”, είπε. “Αλλά μη χρησιμοποιείτε λέξεις”. Μετά από λίγα λεπτά που οι άνθρωποι συμπεριφέρονταν σαν παράφρονες μίμοι, ο χίπης μάς σταμάτησε. “Τώρα πιάστε την μάνταλα”, είπε, δείχνοντας ένα σωρό από κάτι που έμοιαζε με σελίδες από βιβλίο ζωγραφικής για ενσυνειδητότητα. “Και χρησιμοποιήστε τις για να ζωντανέψετε τις μάνταλα σας”, είπε δείχνοντας ένα σωρό μαγικούς μαρκαδόρους. Μετά από 30 λεπτά ζωγραφικής, μας είπε να μοιραστούμε τις μάνταλά μας. Μια γυναίκα περιέγραψε πώς η κόκκινη μάνταλά της αντιπροσώπευε την παθιασμένη φύση της. Ένας άντρας εξήγησε πώς η μαύρη μάνταλά του εξέφραζε τα αρνητικά συναισθήματα που στοιχειώνουν τη ζωή του. Ένα τρίτο άτομο βρήκε τις λέξεις πολύ περιοριστικές, έτσι χόρεψε για τη μάνταλά του. Βγαίνοντας από την αίθουσα μετά τη συνεδρία, ένας συμμετέχων γύρισε προς το μέρος μου και είπε χαμηλόφωνα: “Τι σαχλαμάρες”.
Σε όλο τον κόσμο, οργανισμοί ενθαρρύνουν δραστηριότητες που δεν σχετίζονται με την δουλειά των εργαζομένων. Έχω παραβρεθεί σε ησυχαστήρια στο χώρο εργασίας όπου έμαθα beat-boxing και αφρικανικό τύμπανο. Έχω ακούσει για οργανισμούς που ενθαρρύνουν τους υπαλλήλους να περπατούν πάνω σε αναμμένα κάρβουνα, να παρακολουθούν μαθήματα στρατιωτικής επίθεσης και να καθοδηγούν σχεδία σε επικίνδυνα ορμητικά νερά. Υπάρχουν οργανισμοί που αναγκάζουν τους υπαλλήλους τους να οργανώσουν μια παράσταση εσωρούχων, να λάβουν μέρος σε “δοκιμή θάμνων” τρώγοντας έντομα και να ντυθούν με γιγάντιες στολές ζώων για να παίξουν παραμύθια.
Η κυνική συνάδελφός μου στο εργαστήριο ζωγραφικής μάνταλα το περιέγραψε ως “σαχλαμάρες”. Είχε διαλέξει τα λόγια της με σύνεση. Ο φιλόσοφος Χάρι Φράνκφουρτ στο Πανεπιστήμιο του Πρίνστον όρισε τις βλακείες ως λόγια που δεν έχουν καμία σχέση με την αλήθεια. Το ψέμα καλύπτει την αλήθεια, ενώ οι βλακείες είναι κενές και δεν έχουν καμία σχέση με την αλήθεια.
Το εργαστήριο μάνταλα έφερε πολλά από τα ενδεικτικά σημάδια βλακείας. Η συνεδρία ήταν κενή από γεγονότα και γεμάτη αφηρημένες έννοιες. Οι συμμετέχοντες χρησιμοποιούσαν τσιτάτα όπως “αυθεντικότητα”, “αυτοπραγμάτωση” και “δημιουργικότητα”. Μου ήταν αδύνατο να αποδώσω νόημα σε αυτές τις κενές λέξεις. Όσο περισσότερο προσπάθησα, τόσο λιγότερο νόημα είχε. Έτσι, κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, έκανα ευγενικά ότι συμφωνούσα μαζί τους.
Αφού πέρασα πάνω από μια δεκαετία μελετώντας επιχειρήσεις και οργανισμούς, μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι η αντιηρωική αντίδρασή μου είναι ο κανόνας. Οι περισσότεροι άνθρωποι είναι πιθανό να ακολουθήσουν το κακό παράδειγμά μου και να ακολουθήσουν το αφήγημα. Υπάρχουν πολλοί λόγοι για αυτό, αλλά η ευγένεια είναι σημαντική. Οι βλακείες διευκολύνουν την κοινωνικότητα. Η αμφισβήτηση των ανοησιών μπορεί να είναι ένας σίγουρος τρόπος για να χάσεις φίλους και να αποξενώσεις ανθρώπους. Ακόμη και όταν αντιλαμβανόμαστε βλακείες, είμαστε πρόθυμοι να τις αγνοήσουμε, ώστε να αποφύγουμε τις συγκρούσεις και να διατηρήσουμε μια πολιτισμένη ατμόσφαιρα. Η επιθυμία μας να διατηρήσουμε ομαλή την κοινωνική αλληλεπίδραση υπερισχύει της δέσμευσής μας να λέμε την αλήθεια.
Εν συντομία, στο βιβλίο του On Bullshit (2005), ο Φράνκφουρτ περιγράφει μια αλληλεπίδραση μεταξύ του φιλοσόφου Λούντβιχ Βιτγκενστάιν και της Φάνια Πασκάλ, φίλης του Βιτγκενστάιν και Ρωσίδας δασκάλας. “Έβγαλα τις αμυγδαλές μου και ήμουν στο γηροκομείο της Έβελιν και λυπήθηκα τον εαυτό μου”, έγραψε η Πασκάλ. “Κάλεσε ο Βιτγκενστάιν. Του είπα με βραχνή φωνή: “Νιώθω σαν σκύλος που τον έχουν χτυπήσει”. Ο Βιτγκενστάιν, προφανώς, ένιωσε αποστροφή: “Δεν ξέρεις πώς νιώθει ένας σκύλος που τον έχουν χτυπήσει”.
Η απάντηση του Βιτγκενστάιν δεν φαίνεται απλώς περίεργη, αλλά και αγενής. Γιατί λοιπόν το έκανε αυτό ο μεγάλος φιλόσοφος; Η απάντηση του Φράνκφουρτ είναι ότι σε όλη του τη ζωή “ο Βιτγκενστάιν αφιέρωσε τις φιλοσοφικές του δυνάμεις σε μεγάλο βαθμό στον εντοπισμό και την καταπολέμηση όσων θεωρούσε ύπουλα ταραχώδεις μορφές “μη λογικής”. Ο Βιτγκενστάιν αισθάνεται “απέχθεια” από την παρατήρηση της Πασκάλ επειδή “δεν είναι αρμόζουσα για το εγχείρημα της περιγραφής της πραγματικότητας”. “Δεν ανησυχεί καν αν η δήλωσή της είναι σωστή”. Αν αντιδρούσαμε όπως ο Βιτγκενστάιν όποτε βρισκόμασταν αντιμέτωποι με ανοησίες, η ζωή μας θα γινόταν μάλλον πολύ δύσκολη.
Αντί να ακολουθούμε το παράδειγμα του Βιτγκενστάιν, υπάρχουν τρόποι που μπορούμε ευγενικά να αναφέρουμε τις βλακείες. Το πρώτο βήμα είναι να ρωτήσετε ήρεμα τι λένε τα στοιχεία. Αυτό είναι πιθανό να μετριάσει τις απόψεις των συνομιλητών μας, ακόμα κι αν τα αποτελέσματα είναι ασαφή. Το δεύτερο βήμα είναι να ρωτήσετε πώς θα λειτουργούσε η ιδέα τους. Οι ψυχολόγοι Leonid Rozenblit και Frank Keil στο Πανεπιστήμιο Γέιλ ανακάλυψαν ότι όταν ζήτησαν από τα υποκείμενα να τους πουν, σε κλίμακα από το 1 έως το 7, πώς θα βαθμολογούσαν τις γνώσεις τους για καθημερινά πράγματα όπως οι τουαλέτες, οι περισσότεροι άνθρωποι θα έλεγαν περίπου 4 ή 5. Αλλά όταν τους ζητήθηκε να περιγράψουν ακριβώς πώς λειτουργούσε μια τουαλέτα, έριξαν τη βαθμολογία της δικής τους τεχνογνωσίας στην τουαλέτα κάτω από το 3. Το να ρωτήσετε όσους με υπερβολική αυτοπεποίθηση λένε ανοησίες πώς ακριβώς μπορεί να λειτουργήσει η ιδέα τους είναι ένας άλλος τρόπος για να τους επιβραδύνει. Τέλος, ζητήστε από αυτόν που λέει βλακείες να ξεκαθαρίσει τι εννοεί. Συχνά, οι “καλλιτέχνες” στην ανοησία βασίζονται σε “ζόμπι ουσιαστικά” (σ.σ. η μετατροπή σε όνομα, ουσιαστικό ή επίθετο μιας λέξης που ανήκει σε ένα άλλο μέρος του λόγου). Η ώθηση πέρα από τις γλωσσικές γελοιότητες βοηθά όλους να δουν τι είναι αδιάσειστο και τι είναι “ντυμένο” με “διακοσμητικά” λόγια.
Η ευγενική αμφισβήτηση ενός συναδέλφου είναι ένα ζητούμενο, αλλά είναι πολύ πιο δύσκολο να επισημαίνουμε τις βλακείες χαμηλόβαθμων συναδέλφων. Δεκαετίες έρευνας έχουν βρει ότι οι άνθρωποι ακούν τα θετικά σχόλια και αγνοούν τα αρνητικά. Αλλά ο Frederik Anseel από το King’s College του Λονδίνου διαπίστωσε ότι οι άνθρωποι είναι πρόθυμοι να ακούσουν όταν τα αρνητικά επικεντρώνονται στο μέλλον. Έτσι, αντί να επικεντρωνόμαστε στις ανοησίες που μπορεί να είχε κάνει ένας νεότερος στο παρελθόν, είναι καλύτερο να ρωτήσετε πώς μπορεί να τις ελαχιστοποιήσει στο μέλλον.
Μπορεί να είναι δύσκολο να προκαλέσετε τις ανοησίες ενός υφιστάμενου, αλλά το να λέτε βλακείες στο αφεντικό είναι συνήθως αδύνατο. Ωστόσο, γνωρίζουμε επίσης ότι οι οργανισμοί που ενθαρρύνουν τους ανθρώπους να μιλήσουν τείνουν να διατηρούν το προσωπικό τους, να μαθαίνουν περισσότερα και να αποδίδουν καλύτερα. Πώς μπορείτε λοιπόν να αμφισβητήσετε τις ανοησίες των ανωτέρων σας χωρίς να προκαλέσετε την οργή τους; Μια μελέτη του Ethan Burris του Πανεπιστημίου του Τέξας στο Όστιν παρέχει μερικές λύσεις. Διαπίστωσε ότι είχε μεγάλη διαφορά το πώς ένας υπάλληλος έκανε τις ερωτήσεις. Οι “προκλητικές” ερωτήσεις αντιμετωπίστηκαν με τιμωρία, ενώ οι υποστηρικτικές είχαν δίκαιη ακρόαση. Επομένως, αντί να είτε στο αφεντικό σας: “Δεν μπορώ να πιστέψω τις βλακείες σου”, θα ήταν καλύτερη ιδέα να επισημάνετε: “Μπορεί να θέλουμε να ελέγξουμε τι λένε τα στοιχεία και μετά να τα τροποποιήσουμε λίγο για να τα κάνουμε καλύτερα”.
Την επόμενη φορά που θα έρθετε αντιμέτωποι με μια επίθεση ανοησιών, μπορεί να είναι δελεαστικό να χαζεύετε. Αλλά αυτό δίνει μόνο χρόνο και χώρο στον “καλλιτέχνη” της βλακείας. Ή μπορεί να μπείτε στον πειρασμό να ακολουθήσετε το παράδειγμα του Βιτγκενστάιν και να αντεπιτεθείτε. Δυστυχώς, όσοι λένε βλακείες συχνά δεν καταλαβαίνουν την ολομέτωπη επίθεση. Η πιο αποτελεσματική τακτική στον πόλεμο κατά των κενών λόγων φαίνεται ότι είναι να ξεπεράσετε τις βλακείες θέτοντας τις ερωτήσεις σας ως εποικοδομητικές τροποποιήσεις και όχι ως διαψεύσεις. Με αυτόν τον τρόπο, ίσως μπορέσετε να καθαρίσετε το χάος από μέσα, αντί να μαίνεται από έξω.