Ο κόσμος του Πολιτισμού αποχαιρετά τον σπουδαίο Ροβήρο Μανθούλη
![Ο κόσμος του Πολιτισμού αποχαιρετά τον σπουδαίο Ροβήρο Μανθούλη](https://www.news247.gr/wp-content/uploads/2022/04/20160418175927_img_85941460998166_1-640x426.jpg)
Τη θλίψη του για τον θάνατο του σπουδαίου σκηνοθέτη, συγγραφέα και ποιητή Ροβήρου Μανθούλη εξέφρασε ο κόσμος του Πολιτισμού.
- 21 Απριλίου 2022 21:09
Φτωχότερος είναι από σήμερα, Μεγάλη Πέμπτη, ο κόσμος του Πολιτισμού καθώς ο σπουδαίος σκηνοθέτης, συγγραφέας και ποιητής, Ροβήρος Μανθούλης έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 92 ετών.
Με αναρτήσεις και ανακοινώσεις εκπρόσωποι του πολιτικού κόσμου αλλά και φορείς Πολιτισμού αποχαιρέτησαν τον Ροβήρο Μανθούλη, ο οποίος νοσηλευόταν με κορονοϊό από τις αρχές της εβδομάδας σε νοσοκομείο του Παρισιού, όπου και κατέληξε.
Λίνα Μενδώνη: “Συνέδεσε στενά το έργο του με τη νεότερη ιστορία της Ελλάδας”
“Σκηνοθέτης, ποιητής, διανοούμενος, δάσκαλος, αρθρογράφος, ο Ροβήρος Μανθούλης συνέδεσε στενά το έργο του με τη νεότερη ιστορία της Ελλάδας, είτε με τις ταινίες που γύρισε στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, είτε με την πολύπλευρη δράση του ενώ βρισκόταν εξόριστος στη Γαλλία κατά τη διάρκεια της δικτατορίας. Πληθωρική προσωπικότητα, συνεργάστηκε με σπουδαίους διεθνείς καλλιτέχνες, βρέθηκε στο περιβάλλον τους, δημιούργησε μαζί τους, ταξίδεψε σε όλο τον κόσμο εξερευνώντας με την κάμερα, ανθρώπους, χώρες, ιδέες. Ο Ροβήρος Μανθούλης αφήνει ένα σημαντικό αποτύπωμα με το έργο του, στον κινηματογράφο μυθοπλασίας και τεκμηρίωσης, αλλά και στην δημόσια τηλεόραση, με την οποία ασχολήθηκε συστηματικά. Εκφράζω τα θερμά μου συλλυπητήρια στους οικείους του και στους πολλούς φίλους του”, ανέφερε στο συλληπητήριο μήνυμά της η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη.
Γιατρομανωλάκης: “Ανεκτίμητη η προσφορά του, τεράστια η παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές”
“Με μεγάλη θλίψη αποχαιρετούμε σήμερα τον άνθρωπο που σφράγισε όχι μόνο τον ελληνικό κινηματογράφο και την τηλεόραση αλλά και τη γαλλική τηλεόραση και κέρδισε διεθνή αναγνώριση. Ο Ροβήρος Μανθούλης βαθιά πολιτικοποιημένος και στρατευμένος από πολύ νέος έχοντας ζήσει την δικτατορία του Μεταξά, την κατοχή, τον εμφύλιο και όλα τα ταραγμένα χρόνια της μεταπολεμικής εποχής, αφού σπούδασε πολιτικές επιστήμες στράφηκε στον κινηματογράφο για να ασχοληθεί κυρίως με το ντοκιμαντέρ“, αναφέρει ο υφυπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού Νικόλας Γιατρομανωλάκης στο συλλυπητήριο μήνυμά του για την απώλεια του Ροβήρου Μανθούλη.
“Μετά τις σπουδές στην Αμερική επέστρεψε στην Ελλάδα και εργάστηκε συστηματικά για τη διάδοση του ντοκιμαντέρ ιδρύοντας για αυτό το σκοπό και την ομάδα των 5. Γύρισε ο ίδιος πολλά ντοκιμαντέρ μεταξύ των οποίων το εμβληματικό Η Ακρόπολη των Αθηνών. Εργάστηκε για πολλά χρόνια στην ελληνική τηλεόραση και από τη θέση του Διευθυντή της ΕΡΤ συνέβαλλε αποφασιστικά στον εκσυγχρονισμό της οδηγώντας την στην νέα εποχή.
Δεκάδες ταινίες, τηλεοπτικές σειρές τόσο στην Ελλάδα όσο και στη Γαλλία όπου έζησε ως αυτοεξόριστος την εποχή της δικτατορίας γυρίζοντας ντοκιμαντέρ για την κατάσταση στην Ελλάδα με την Μελίνα Μερκούρη, τον Μίκη Θεοδωράκη και την Μαρία Φαραντούρη μεταξύ άλλων, ποίηση, λογοτεχνία, μελέτες, μεταφράσεις, πολυβραβευμένος ως σκηνοθέτης αλλά και εμβληματικός κινηματογραφιστής και διανοούμενος με βαθιά πολιτική σκέψη και κοινωνική συνείδηση, βιωμένη γνώση και ιδιαίτερο ταλέντο.
Ανεκτίμητη η προσφορά του, τεράστια η παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές. Θερμά συλλυπητήρια στους οικείους του”, αναφέρει ο κ. Γιατρομανωλάκης.
Το “αντίο” της Εταιρείας Ελλήνων Σκηνοθετών
“Τίμησε με το έργο του τον ελληνικό αλλά και τον ευρωπαϊκό κινηματογράφο, ιδιαίτερα στο είδος του ντοκιμαντέρ σε όλες του τις κατηγορίες“, τονίζεται στο αποχαιρετιστήριο μήνυμα της ΕΕΣ για τον Ροβήρο Μανθούλη, της οποίας υπήρξε επίτιμο μέλος.
“Ο Ροβήρος Μανθούλης υπήρξε ένας πολίτης του κόσμου, μας δίδαξε σεμνά και αθόρυβα ότι για να γίνεις καλλιτέχνης πρέπει να ζεις σαν καλλιτέχνης, να γίνεις ο ίδιος έργο τέχνης, πράγμα που τήρησε και διατήρησε μέχρι το τέλος χωρίς να φοβάται κανένα τίμημα. Το πλούσιο έργο του και οι σπάνιες γνώσεις του γαλούχησαν πολλές γενιές καλλιτεχνών που μέχρι και σήμερα μετάλαβαν το λόγο του ως θεία κοινωνία. Ο Ροβήρος Μανθούλης άφησε την τελευταία του πνοή το πρωί της Μεγάλης Πέμπτης στο Παρίσι στο νοσοκομείο. Στο πλευρό του μέχρι την τελευταία στιγμή βρίσκονταν ο μοναδικός γιος του Αλέξης Μανθούλης. Κι έτσι έκλεισε ο κύκλος ζωής και δημιουργίας ενός επωνύμου Έλληνα κινηματογραφιστή, την ίδια μέρα που η τότε Δικτατορία έμελλε να εισβάλει και να ανακόψει και τη δική του καλλιτεχνική δράση στον ελλαδικό χώρο. Η χούντα -σαν σήμερα- τον βρήκε στο φεστιβάλ της Ιέρ, όπου λόγω της δήλωσής του εναντίον των συνταγματαρχών, του αφαίρεσαν την ιθαγένεια και έζησε εξόριστος στο Παρίσι. Η Εταιρεία Ελλήνων Σκηνοθετών υποκλίνεται στην μνήμη του!”.
Συλλυπητήριο μήνυμα του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου
Ο Ροβήρος Μανθούλης πέθανε σήμερα στο Παρίσι, την πόλη που έγινε η δεύτερη πατρίδα του μετά τον ερχομό της δικτατορίας στην Ελλάδα. Η απώλειά του προκαλεί θλίψη στην κινηματογραφική μας κοινότητα.
Ο Ροβήρος Μανθούλης ανήκει στη γενιά που έζησε τον πόλεμο. Γύρω από αυτόν, γύρω από την καθημερινότητα των απλών ανθρώπων υπό τον φόβο της ναζιστικής κατοχής, περιστρέφεται και η ταινία του “Ψηλά τα χέρια Χίτλερ” που τον έκανε γνωστό στο ευρύ κοινό το 1962. Σε αυτό το γλυκόπικρο έργο δύο αντιήρωες, που προσπαθούν να επιβιώσουν στην κατεχόμενη Αθήνα, φέρνουν μια ανεπαίσθητη αύρα ανανέωσης στο λεγόμενο εμπορικό ελληνικό σινεμά. Η αύρα αυτή θα γίνει πιο αισθητή το 1966 στην ταινία του “Πρόσωπο με πρόσωπο”.
Ο Ροβήρος Μανθούλης ανήκει επίσης στους πρωτοπόρους του ελληνικού ντοκιμαντέρ. Το κινηματογραφικό αυτό είδος το υπηρέτησε και στη γαλλική τηλεόραση.
Το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου εκφράζει τα βαθιά του συλλυπητήρια στους οικείους του.
Ταινιοθήκη της Ελλάδος: Αντίο σε έναν από τους τελευταίους “μεγάλους” της γενιάς του
“Σήμερα δεν έφυγε μόνο ένας από τους πρωτοπόρους της ανανέωσης του σύγχρονου ελληνικού κινηματογράφου. Ούτε ένας από τους πρωτεργάτες του ντοκιμαντέρ στην Ελλάδα. Ο σκηνοθέτης, συγγραφέας και ποιητής Ροβήρος Μανθούλης, που πέθανε σε ηλικία 92 ετών στο Παρίσι, ήταν μια σπάνια περίπτωση δημιουργού και ανθρώπου. Διότι συνδύαζε ταλέντο και ήθος. Ήταν ένας από τους τελευταίους ‘μεγάλους’ της γενιάς του”, αναφέρει η Ταινιοθήκη της Ελλάδος σε συλλυπητήριο μήνυμά της.
Η Ταινιοθήκη της Ελλάδος, “ως ελάχιστο φόρο τιμής στον Ροβήρο Μανθούλη, έχει ξεκινήσει τη διαδικασία ψηφιακής αποκατάστασης της ιστορικής ταινίας του ‘Πρόσωπο με Πρόσωπο’, την οποία θα προβάλλει τον Ιούνιο στο πλαίσιο του 12ου Φεστιβάλ Πρωτοριακού Κινηματογράφου της Αθήνας, μαζί με ένα επεισόδιο από τις ‘Ακυβέρνητες Πολιτείες’ σε συνεργασία με την ΕΡΤ που θα δείξει το σύνολο της σειράς”.
Ο Ροβήρος Μανθούλης “μετά τις σπουδές του στις ΗΠΑ, στο Syracuse University, εντρύφησε στο ντοκιμαντέρ με σπουδαία αποτελέσματα.Στη συνέχεια στράφηκε στην μυθοπλασία και με την ταινία του ‘Πρόσωπο με Πρόσωπο’ κατέκτησε μια προσωπική γραφή και μια θέση στον παγκόσμιο κινηματογράφο. Γύρισε 122 ταινίες, εξέδωσε 17 βιβλία και διηύθυνε την ΕΡΤ-1 και ΕΡΤ-2. Εφηβος συμμετείχε στην Αντισταση, ενω κατά μια απίστευτη σύμπτωση, έφυγε από κοντά μας ανήμερα της 21ης Απριλίου, ημέρα της επετείου του πραξικοπήματος στην Ελλάδα. Την μέρα αυτή, πρν από 55 χρόνια ακριβώς, το προφητικό του ‘Πρόσωπο με πρόσωπο’ παίζεται στο Φεστιβάλ της Υέρ, η ταινία γίνεται δεκτή με ενθουσιασμό και προσκαλείται εκτός συναγωνισμού στο Φεστιβάλ Καννών. Ο Μανθούλης κάνει δηλώσεις εναντίον της δικτατορίας που κάνουν το γύρο του κόσμου, η ταινία του απαγορεύεται από την Χούντα, και, αυτοεξόριστος στο Παρίσι, προκειμένου να συντηρήσει την οικογένεια του, ξεκινά μια μακρόχρονη και δημιουργική συνεργασία με την Γαλλική Τηλεόραση. Γρήγορα αναδεικνύεται ως ένας από τους σημαντικότερους έλληνες σκηνοθέτες της διασποράς.
Ακολουθεί μια λαμπρή σταδιοδρομία με σταθμούς τα ‘Μπλουζ με σφιγμένα δόντια’,’Βίοι παράλληλοι του Εμφυλίου’, τη μεταφορά στην τηλεόραση του μυθιστορήματος του Τσίρκα ‘Ακυβέρνητες πολιτείες’ και εξαιρετικά μουσικά ντοκιμαντέρ.
Η Ταινιοθήκη αποχαιρετά έναν σπουδαίο δημιουργό, έναν αξιαγάπητο άνθρωπο, μια μοναδική προσωπικότητα που συνδύασε τεράστιο ταλέντο με ενσυναίσθηση”.
Ποιος ήταν ο Ροβήρος Μανθούλης
Γεννήθηκε στην Κομοτηνή και μεγάλωσε στην Αθήνα. Συμμετείχε στους κύκλους της ∆ιάπλασης των Παίδων και στις γραμμές του ΕΑΜ των Νέων και συνέχεια της ΕΠΟΝ. Από τα τέλη του 1943 μέχρι την Απελευθέρωση, ήταν το «χωνί» των Εξαρχείων και της Νεάπολης, που έφερνε τα βράδια, από κάποια ταράτσα στο λόφο του Στρέφη, τα αντιστασιακά μηνύματα μπροστά στα ανοιχτά παράθυρα των περιοίκων.
Μετά το γυμνάσιο σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες στην Πάντειο κι εξέδωσε το πρώτο του βιβλίο, την ποιητική συλλογή Σκαλοπάτια (1949). ∆άσκαλός του στην ποίηση ήταν ο Νικηφόρος Βρεττάκος και η παρέα του, στο φιλολογικό πατάρι του Λουμίδη, ήταν, ανάμεσα σ’ άλλους, ο Μιχάλης Κατσαρός, ο Νίκος Γκάτσος, ο Μάνος Χατζιδάκις, ο κριτικός Αλέκος Αργυρίου και ο σκηνοθέτης Φρίξος Ηλιάδης, που εξέδιδε το περιβόητο περιοδικό «Ποιητική Τέχνη».
Από το 1949 έως το 1953 σπούδασε Κινηματογράφο και Θέατρο στο Πανεπιστήμιο Syracuse της πολιτείας της Νέας Υόρκης. Εκεί του ανοίχτηκε και ο πρώτος αμερικανικός φάκελος, όταν δημοσίευσε ένα αντι-μακαρθικό άρθρο στην εφημερίδα του Syracuse. Σ’ αυτή την πόλη είχε το στρατηγείο του ο Μακάρθυ, στα γραφεία της Ομοσπονδίας των Παλαιών Πολεμιστών. Τον δεύτερο φάκελο του τον άνοιξαν το 1972, όταν γύριζε στο Χάρλεμ την ταινία «Μπλουζ με σφιγμένα δόντια».
Όταν επέστρεε από την Αμερική, το 1953, συνεργάστηκε στην αρχή με το «Θέατρο της Τετάρτης» του Ε.Ι.Ρ., φέρνοντας μια καινούρια ραδιοφωνική τεχνική στις θεατρικές διασκευές. Με τον Μιχάλη Κατσαρό, που ξαναβρήκε στου Λουμίδη, ίδρυσαν μια κινηματογραφική εταιρία που σύντομα διαλύθηκε.
Θέλοντας να βοήσει την κινηματογραφική εκπαίδευση, ανέλαβε τη διεύθυνση σπουδών σε δυο, διαδοχικά, κινηματογραφικές σχολές. Στη Σχολή Σταυράκου, όπου είχαν ήδη διδάξει ο Κάρολος Κουν, ο Μίκης Θεοδωράκης και ο Γιάννης Τσαρούχης, είχε συνεργάτες του τον Γρηγόρη Γρηγορίου και τον Γιάννη Μπακογιαννόπουλο. Στη ΣχολήΙωαννίδη είχε προσλάβει τον Χρήστο Βαχλιώτη, στο τμήμα ηθοποιών.
Η φιλία που τους συνέδεσε επεκτάθηκε και σε πολλούς άξιους μαθητές του όπως ο Ηρακλής Παπαδάκης, ο Φώτης Μεσθεναίος, ο Λέων Λοΐσιος. ( Στα δυο ντοκιμαντέρ που γύρισε ο Λοΐσιος στη Λέσβο, ο Μεσθεναίος ήταν οπερατέρ, ο Μανθούλης μοντέρ και ο Μπακογιαννόπουλος έγραψε την αφήγηση).
Πατήστε “next” για να δείτε το πλήρες βιογραφικό παρακάτω:
Ακολουθήστε το News247.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις